Reddingboot Brandaris brengt eigen boek naar Terschelling

6 oktober 2019

De historische reddingboot Brandaris uit 1924 heeft de eerste lading boeken die over haar geschreven zijn, zelf naar Terschelling gebracht, waar het aansluitend in het museum ’t Behouden Huys werd gepresenteerd. De Brandaris werd volgens een ontwerp van de legendarische scheepsarchitect Daan Goedkoop in 1924 gebouwd op de werf van de Amsterdamse Scheepsbouw My in opdracht van de Noord- en Zuid Hollandsche Redding Maatschappij. Ze werd gestationeerd te West Terschelling als opvolger van de vorige Brandaris uit 1910 die in 1921 met man en muis boven Vlieland in een storm was vergaan.

Over deze beide reddingboten en hun bemanningen heeft Jan Heuff – secretaris van de Stichting Museumreddingboot Terschelling ( voorheen Stichting oudste Motorreddingboot ter Wereld) -een indrukwekkend boek geschreven: “Bravo Terschellingers”. Het telt liefst 300 pagina’s met honderden illustraties als foto’s, tekeningen, brieven en documenten. De Brandaris uit 1924 heeft tot 1966 dienst gedaan en spectaculaire reddingen verricht. Zij heeft 519 schipbreukelingen aan wal gebracht, diverse ziekentransporten gedaan en een rolletje vervuld bij de bevrijding van het eiland Terschelling begin juni 1945. Na de uitdienststelling werd het schip verkocht en door een particulier tot motorjacht verbouwd. Dat nieuwe uiterlijk kon niemand op Terschelling bekoren…..Na diverse omzwervingen tot in de Middellandse Zee, ontdekte Jan Heuff het uitgevaren schip in 2012 bij de sloopschepen. Met hulp van publieksfondsen, gelden van particulieren en het bedrijfsleven en subsidies, heeft de Stichting Museumreddingboot Terschelling de Brandaris op de werf van Jelle Talsma in Franeker in de oude naoorlogse staat laten restaureren. De twee Gardner motoren waren kapot gevroren en werden vervangen door twee gebruikte 8 cilinder Kromhoutmotoren die dienst hadden gedaan als back up voor de stroomvoorziening in ziekenhuizen. Zo kon de Brandaris op Terschelling aan een derde leven beginnen en worden er rondvaarten op de Waddenzee mee gemaakt.
Ze wordt bemand door vrijwillige bemanningen waaronder ook studenten en afgestudeerden van het Maritiem instituut Willem Barentsz.

Het boek Bravo Terschellingers  kan via de website van Flevomedia besteld worden: ISBN EAN 978-94-91276-55-2-NUR 688 en kost slechts € 29,90 dankzij de sponsoring van een aantal bedrijven en instellingen.

Overhandiging eerste boek aan Jan Heuff (rechts)
Overhandiging eerste boek aan Jan Heuff (rechts)

Koning op bezoek

2 april 2019

Koning Willem Alexander bewondert onze “Secretaris Schumacher”. Op de foto vlnr: Burgemeester B. Wassink, voorzitter Martinus Kosters, Koning Willem Alexander, KRNM schipper Henk Spanjer en KNRM’er Marcel Kemper.

Koning Willem Alexander bewondert onze “Secretaris Schumacher”. Op de foto vlnr: Burgemeetsre B. Wassink, voorzitter Martinus Kosters, Koning Willem Alexander, KRNM schipper Henk Spanjer en KNRM’er Marcel Kemper
Koning Willem Alexander bewondert onze “Secretaris Schumacher”. Op de foto vlnr: Burgemeetsre B. Wassink, voorzitter Martinus Kosters, Koning Willem Alexander, KRNM schipper Henk Spanjer en KNRM’er Marcel Kemper

2018 was een goed jaar voor onze Stichting

7 januari 2019

Het verheugt ons te kunnen melden dat onze Stichting wederom een goed jaar achter de rug heeft. Weliswaar ‘logeerde’ de ‘Jhr.J.W.H. Rutgers van Rozenburg’ langer op de werf van Jachtwerk in Engwierum/Ee dan was voorzien, maar de geplande afvaarten werden dit voorjaar door de ‘Brandaris’ overgenomen.

De ‘Rutgers’ heeft een grondige onderhoudsbeurt ondergaan en is, omdat het sturen steeds zwaarder ging, voorzien van een hydraulische stuurinrichting. Onze steun en toeverlaat Martien Seinen verzorgde met de schippers Aike Lettinga, Evert van Urk en Floris Haan deze ombouw. Het scheepje is nu met een pink te sturen! Voor het uiterlijk van dit museumstuk uit 1908 heeft dit geen enkele consequentie gehad.

De ‘Brandaris’ heeft het water dun gevaren, maar kreeg in het voorjaar tijdens een aantal afvaarten te kampen met plots opkomende mist/zeedamp. Om verantwoord en veilig te kunnen varen is een radarinstallatie noodzakelijk. Het bestuur heeft dan ook besloten om de ‘Brandaris’ met radar uit te rusten en krijgt daarbij financiële steun van de Stichting Vrienden van de Brandaris. Schipper Sierik Visman heeft uitgezocht welk type we het beste kunnen voeren en verzorgt de installatie. De bescheiden antenne komt in de voormast. Deze mast is voor een grote beurt naar de eigen werkplaats gebracht waarna ook de antenne en de bedrading konden worden gemonteerd. Om bij slecht weer enige bescherming in de cockpit te hebben is besloten om een wegklapbare tent, een zogenaamde Bimini, te laten maken. Zo’n tent en een radar antenne tasten weliswaar het silhouet van de ‘Brandaris’ enigszins aan, maar veiligheid en een beetje comfort voor de bemanning en gasten zijn anno 2019 noodzakelijk. Dit te meer omdat ook in de winter wordt gevaren. Tenslotte heeft de ‘Brandaris’ in december een nieuwe kachel in de machinekamer gekregen. De tweedehands die we hadden viel te vaak uit. Ook hier bood Martien Seinen hand- en spandiensten. Op het verlanglijstje staat nu nog een goede lenspomp. Eerder kwam onze Kromhoutspecialist Niels Mulder naar Terschelling om een lekkende keerring van de koppeling te vervangen.

‘Brandaris’ te boek

2 januari 2019

De man die het initiatief nam om de ‘Brandaris’ van de sloop te behoeden, onze secretaris Jan Heuff, schrijft een boek over de ‘Brandaris’. Dat wordt niet zomaar een boek want hij is diep in de archieven gedoken om na te gaan hoe de initiatieven en discussies zijn geweest bij de ontwikkeling van de eerste Nederlandse motorreddingboten. De allereerste was de ‘Jhr. J.W.H. Rutgers van Rozenburg’ in 1907, de tweede de ‘Brandaris (1)’ in 1910 die in 1921 met man en muis is vergaan. Daarna kwam de huidige ‘Brandaris’ in 1923. In het boek zullen de drie levens van deze befaamde oude dame worden beschreven: reddingboot, motorjacht en excursieschip.

Ook de ontwikkelingen van het reddingstation Terschelling in het begin van de vorige eeuw – de overgang van roeiend naar gemotoriseerd redden – krijgt de nodige aandacht. Verwacht wordt dat het boek medio 2019 zal verschijnen. Een aantal sponsoren waaronder het provinciale Mienskipfonds maken de realisatie financieel mogelijk. We houden uiteraard de vinger aan de pols en zullen ook in de komende Nieuwsbrieven verslag doen van de wording en komst van het boek! Bij de eerste de beste zoektocht in de archieven van de Reddingmaatschappij in Haarlem duikt gelijk een grote verrassing op: over de ‘Scheveningse boot’ nog wel! (Ja, ook over de ‘Brandaris, maar dat komt later...) Scheepsbouwer Daan Goedkoop, die is 1910 met de N&ZHRM in onderhandeling is over de bouw van de eerste ‘Brandaris’, krijgt als afsluiting in een brief van secretaris Hendrik de Booy van de N&ZHRM de ietwat korzelige vraag, waarom hij uit de ‘courant’ moet vernemen dat Goedkoop twee reddingboten heeft geëxporteerd, zonder dat hij ze voor verscheping even heeft kunnen bekijken. De baas van de Kromhoutwerf antwoordt dat de boten qua uitvoering en afmetingen gelijk zijn aan de ‘Scheveningse boot’. Die heeft hij twee jaar eerder voor de Reddingmaatschappij gebouwd, dus die is De Booy immers wel bekend. De naam van deze boot? ‘Jhr. J.W.H. Rutgers van Rozenburg’! Onze ‘Rutgers’ blijkt dus nog twee zusjes te hebben! Gebouwd in opdracht van de Argentijnse marine en uitgerust als reddingboot, alleen niet met een benzinemotor, maar met een Kromhout gloeikopmotor. Wie weet varen ook die nog! Het zou een zoektocht waard zijn...

Code oranje en code geel voor de Schumacher

14 december 2018

Voor de ‘Secretaris Schumacher’ waren in 2018 vier demonstraties gepland maar de tweede moest in verband met slecht weer en code oranje van het KNMI worden geannuleerd. De overige drie verliepen uitstekend. Bij de eerste demo in Oosterend was fotograaf Roel Ovinge aanwezig die ons een fantastische serie foto’s deed toekomen.

Bij de laatste demo bij West aan Zee was de Duitse fotograaf Mannfred Büttke met echtgenote uit Hannover aanwezig en maakte een prachtige fotoreportage. Tijdens de evaluatie-bijeenkomst in november met veel vrijwilligers, werden deze foto’s getoond. (zie onze website!) De ‘Schumacher’ heeft de afgelopen zomer in de loods van de Museumwerf gestaan en verblijft daar ook deze winter. Voor zowel de boot als de lanceerwagen is dat een behoud. De loods en het terrein van de ter ziele gegane Museumwerf is ons door de Gemeente Terschelling ter beschikking gesteld. We delen deze faciliteit met de Terschellinger roeivereniging. Deze vorm van samenwerking voldoet uitstekend. Een punt van zorg is het ontbreken van een verzorger van boot en wagen. Enkele bestuursleden doen weliswaar het hoognodige, maar er is iemand nodig die het materiaal wil vertroetelen. Als het niet lukt om iemand daarvoor te vinden, kunnen we binnen afzienbare jaren niet verder met de demonstraties! Hiervoor geldt inmiddels dus code geel!

Internationale erkenning station Paal 8

22 november 2018

Het KNRM-reddingstation van Paal 8 heeft in november in Noorwegen de IMRF-Award ontvangen. Deze omderscheidng wordt toegekend aan het reddingstation dat volgens de IMRF de zwaarste reddingsacties heeft volbracht. Deze nominatie geldt voor reddingstations uit de hele wereld.

De redders van Paal rukten op 29 oktober 2017 bij zware storm uit naar een schip dat boven Terschelling met ingeslagen ramen van het stuurhuis niet verder kon. Ze waren als eerste ter plaatse. De ‘Arie Visser’ van West assisteerde met de verbinding met een sleepboot.

De tweede actie vond plaats in februari van dit jaar. Toen werden bemanningsleden van de visserkotter ‘ZK 80’ tijdens een Oosterstorm (windkracht 8 à 9) onder ijselijke omstandigheden gered. De kotter was bij het Westgat nabij Schiermonnikoog gestrand. Andere reddingboten konden door de geringe waterstand niet bij de pechvogel komen. De redders van West hadden na deze barre tocht het ijs op hun pakken en sommigen licht bevroren ledematen!

Bemanningslid Gert Haarsma (2e van links) en naast hem schipper Henk Spanjer met de onderscheiding.
Bemanningslid Gert Haarsma (2e van links) en naast hem schipper Henk Spanjer met de onderscheiding.
Abonneer op